Sıralama tahmini metodolojisi

1. Net nasıl hesaplanıyor?

Net, ÖSYM’nin uyguladığı kuralla hesaplanır: net = doğru − (yanlış ÷ 4). Boş bırakılan sorular hesaba katılmaz. Her ders için ayrı net bulunur, sonra toplanır.

Hesaplayıcıda ders başına soru sayıları güncel sınav formatına göre sabittir: TYT’de Türkçe 40, Sosyal Bilimler 20, Temel Matematik 40, Fen Bilimleri 20; AYT’de seçilen alana göre ilgili ders dağılımı kullanılır.

2. Netten puana nasıl geçiliyor?

Önce ham puan hesaplanır. ÖSYM her yıl, sınav sonuçlarını değerlendirdikten sonra her dersin bir netinin kaç puan getirdiğini açıklar. Formül şudur:

Ham puan = sabit puan + Σ (ders neti × ders katsayısı)

Örneğin 2025 TYT için sabit puan 145,47; katsayılar Türkçe 2,83, Sosyal Bilimler 2,99, Temel Matematik 3,28, Fen Bilimleri 2,53’tür. AYT puan türlerinde (SAY, EA, SÖZ, DİL) hem TYT hem AYT netleri, o türe ait kendi katsayılarıyla birlikte hesaba girer — ÖSYM’nin yaptığı da budur.

Sitede 2019–2025 yıllarının katsayı tabloları tutulur. En güncel yıl 2025’tir: ÖSYM katsayıyı sınav yapıldıktan sonra gerçek sonuçlardan ürettiği için, yeni yılın katsayıları açıklanana kadar bir önceki yılınki kullanılır. Bu, Türkiye’deki tüm puan hesaplama araçlarının izlediği yoldur; yine de sonuç yaklaşıktır ve resmî sonucun yerine geçmez. Katsayıların tek kaynağı data/puan-katsayilari.json dosyasıdır.

2b. Puandan sıralamaya nasıl geçiliyor?

AYT puan türlerinde (SAY, EA, SÖZ, DİL) sıralama, gerçek yerleştirme sonuçlarından okunur. Elimizdeki 12.626 programlık YÖK Atlas verisinde her programın hem taban puanı hem başarı sıralaması yazılıdır; bu iki sütun birlikte, puandan sıralamaya giden gerçek eğrinin ta kendisidir. Programlar 5 puanlık kovalara ayrılır, her kovada sıralamaların ortancası alınır ve eğri monoton olacak şekilde düzeltilir. Ara değerler doğrusal ara değerle bulunur.

Bu eğri 2024 yerleştirme dönemine dayanır; başka yıllara aday sayısı oranıyla ölçeklenir (bkz. 3. başlık).

Ölçülen isabet: veri setindeki her programın gereken netlerini sisteme verip çıkan sıralamayı o programın gerçek sıralamasıyla kıyasladık. Ortanca sapma SAY’da %6, EA’da %8, DİL’de %5, SÖZ’de %12 çıktı. SAY, EA ve DİL’de programların %90’ından fazlasında sapma %25’in altında. Not: eğri de aynı veri setinden çıkarıldığı için bu ölçüm tam anlamıyla bağımsız bir sınama değildir; nete karşılık gelen puanın hesabı ise eğriden bağımsızdır.

TYT-yalnız tahmin bunun dışındadır. Veri setinde yalnızca TYT puanıyla öğrenci alan 80 program var ve hepsi dar bir puan aralığında; bu sayı güvenilir bir eğri kurmaya yetmiyor. Bu yüzden TYT’de hâlâ aşağıdaki net–sıralama tablosu kullanılıyor. Tablonun referans yılı 2026’dır ve 2025 yerleştirme sonuçlarıyla kalibre edilmiştir:

Sonuç ekranda tek sayı olarak değil, hesaplanan değerin %92’si ile %108’i arasında bir aralık olarak yazılır (örneğin “≈ 88.000 – 104.000”). Bu ±%8’lik bant, tahminin kesinlik iddiası taşımadığını göstermek için bilinçli olarak konulmuştur.

Aralığın uçları ayrıca yuvarlanır: 100.000 üzerindeki değerler 5.000’e, 10.000–100.000 arası 1.000’e, 1.000–10.000 arası 100’e, altındakiler 50’ye yuvarlanır. Amaç, hesabın taşımadığı bir hassasiyeti ima etmemektir.

3. Geçmiş yıl karşılaştırması hangi varsayıma dayanıyor?

“Bu net geçen yıl hangi sıralamaydı?” karşılaştırması, yılların aday sayısı oranına göre ölçeklendirilerek yapılır; sınav zorluğu veya soru dağılımı farkı hesaba katılmaz. Kullanılan katsayılar 2026 aday tabanına orandır:

Bu tablo bir varsayım setidir: aday sayıları ÖSYM’nin açıkladığı yıllık YKS başvuru sayılarından alınmıştır ve tek başına sıralama farkını açıklamaz. Aynı netin farklı yıllardaki karşılığı, o yılın sınav zorluğuna göre buradaki katsayının öngördüğünden sapabilir.

4. OBP (diploma notu) nasıl işleniyor?

Girilen diploma notu 5 ile çarpılarak OBP bulunur ve 250–500 aralığına sıkıştırılır. OBP, yerleştirme puanına 0,12 katsayıyla eklenir:

Yerleştirme puanı = ham puan + (OBP × 0,12)

Yani OBP’nin puana katkısı en fazla 60 (OBP 500), en az 30 (OBP 250) puandır; iki aday arasında yaratabileceği fark en çok 30 puandır.

TYT-yalnız sıralama tahmininde puan yerine net–sıralama tablosu kullanıldığı için OBP orada farklı işlenir: referans olarak OBP = 380 (yaklaşık 76 diploma notu) varsayılır, aradaki fark 0,12 ile çarpılıp puana çevrilir, sonra bir netin yaklaşık puan karşılığına bölünerek nete çevrilir (TYT’de 1 net ≈ 3,3 puan).

OBP alanı boş bırakılırsa Türkiye ortalamasına yakın bir diploma notu (yaklaşık 76) varsayılır.

5. Bölüm ve taban sıralama verisi nereden geliyor?

Bölüm arama sonuçlarındaki başarı sırası ve taban puan değerleri tahmin değil, YÖK Atlas’ta yayımlanan gerçek yerleştirme verileridir. Veri setinde 12.626 lisans programı kaydı vardır:

Bir programın yanında görünen yıl, o programın hangi yerleştirme dönemine ait olduğunu gösterir. 2023 ve 2022 kayıtları, ilgili programa daha yeni bir dönemde yerleşen aday bulunmadığı (veya veri yayımlanmadığı) için eski yılda kalmıştır; bu kayıtlar güncel durumu değil, son bilinen durumu yansıtır.

“Bu bölüm için gereken net” şeklinde gösterilen değerler ise ≈ işaretiyle verilir ve yukarıdaki tahmin yöntemiyle üretilmiştir.

6. Bu tahmin neyi yapmaz?

Sıralama tahmini, sonucu garanti etmez ve tercih kararının tek dayanağı olamaz. Aşağıdakiler modele dâhil değildir:

• O yılın sınav zorluğu ve soru dağılımındaki değişiklikler
• Kontenjan, burs ve program açılış/kapanış değişiklikleri
• Adayların tercih davranışındaki yıllık dalgalanma
• Ek yerleştirme ve boş kalan kontenjan hareketleri
• Sınav sistemi veya puan katsayılarındaki mevzuat değişiklikleri

Kesin ve resmî bilgi için YÖK Atlas ve ÖSYM kaynaklarını esas alın. Sitedeki tahminler, çalışma yönünü belirlemeye yardımcı olmak için vardır.

7. Metodoloji ne zaman güncellenir?

Tablolar ve katsayılar, ÖSYM her yeni yerleştirme döneminin sonuçlarını açıkladığında gözden geçirilir. Bu sayfanın en üstündeki tarih, hesaplamada kullanılan varsayımların son gözden geçirilme tarihidir. Bir hata fark ederseniz merhaba@netleselim.com adresine yazın; düzeltip bu sayfada belirtiriz.